Osmanlı’da Galata Kadılığı

Osmanlının idari yapılanmasında ve yönetilmesinde kadılıklardan biri olarak bilinen Galata; Öteki Yaka olarak bilinen Pera’nın zengin bir semtiydi. Haliç ile İstanbul Boğaz’ının kesiştiği noktada bulunması ticari açıdan bulunmaz bir konumdaydı. Ticari açıdan çok elverişli bir konumda olması, başta Venedik Cumhuriyeti olmak üzere, bütün Batının ilgisini çekmiştir. Üstelik Doğu Roma İmparatorluğu sınırları içindedir. Galata’nın en parlak […]

Osmanlı’da Eyüp Kadılığı

Dersaadet olarak da isimlendirilen İstanbul, 19.yüzyılıın ortalarına kadar Kadılar tarafından yönetilen dört ayrı bölüme ayrılmıştı. Osmanlı Devleti’nde Kadılık; kaza adı verilen yerleşim yerlerine belli bir süre için merkezi yönetim tarafından atamış, görev bölgesindeki şer’i ve idari yargıdan tek başına sorumlu olan ayrıca mülki idare amiri, yerel yönetici ve emniyet müdürlüğü görevlerini yerine getiren bir kamu görevlisiydi. […]

Osmanlı’nın Gül Bahçesi Gülhane

İstanbul Gülhane Parkı, Topkapı Sarayı’nın Gül bahçesiydi aslında. Padişahlara ait saray, kasır ve köşklerinde ‘’Hasbahçe’’ olarak anılanların en görkemlisi olarak düzenlenmişti. Topkapı Sarayı’nda Sofa-i Hümayun olarak bilinmekte olan dördüncü avlusunda köşkler ve ana yerleşim binaları tepenin üstünde, bahçeler ise eteklerde yer alırdı. Gül bahçesi bunlardan biriydi. Haliç, Sarayburnu ve Marmara Denizi kıyılarına kadar uzanmaktaydı. Bahçedeki eğim […]

Osmanlı’da Harem & The Harem

Girilmesi yasak olan yer anlamına gelen Harem’e, tarihi boyunca hekim dışında giren olmadığı, kadınları tam olarak kimsenin göremediği anlatılıyor. 16. yüzyılda kurularak genişleyen Harem Dairesinin pencereleri, büyülü ve görkemli bir manzarası olan Haliç’e bakıyor.  Değişik dönemlerdeki sultanların ilgi ve çabalarıyla yaptırılan ek yapılar ve eski yapıların yenilenmeleriyle Harem, görkemli bir boyut ve işlev çeşitliliği kazanmış.  […]

İstanbul Topkapı Sarayı

Osmanlı İmparatorluğunun 600 yıllık tarihinin 400 yılı boyunca devletin idare merkezi ve padişahların aileleriyle yaşadığı bir mekân olan Topkapı sarayını tanımak, biraz da imparatorluğu tanımak anlamına geliyor benim için. Sultanahmet Meydanı’ndan Ayasofya’yı geçip, Topkapı Sarayı’na yaklaşıldığında, ziyaretçileri ilk karşılayan yapılar saray surları ve surlar önündeki III. Ahmet Çeşmesi’dir. Nevşehirli Damat İbrahim Paşa’nın önerisiyle III. Ahmet […]

Doğu Roma’dan Osmanlı İmparatorluğu’na

Konstantinopolis, Osmanlılar tarafından ele geçirildikten  sonra Dersaadet ve İstanbul gibi adlarla anılması uygun görülmüştü. Cumhuriyetin ilk kurulduğu yıllarda İstanbul’un merkez ilçesi statüsünde bulunan yarımadada, 2009 yılına değin, Fatih ve Eminönü olmak üzere iki ilçe bulunuyordu. 2009 yılında Eminönü Belediyesi kaldırılarak Fatih İlçesi’nin bir mahallesi konumuna getirildi. Dersaadet olarak da adlandırılan İstanbul, 19.yüzyılın ortalarına kadar idari yapı ve […]

Konstantinopolis’te Latin Katolik İmparatorluğu

Niyazi Akşit’in Tarih Derslerini, İvriz Öğretmen Okulu’nda Hüseyin Seçmen’de olduğu gibi, heyecanla bekler olmuştuk. Her iki öğretmenimiz de adeta yaşatırdı konuları anlatırken. Yine her iki öğretmenim de Atatürk Devrimleri’ni, özellikle Arap Harfleri yerine Latin Alfabesi’ne geçişi en önemli devrimlerden biri olarak anlatırlardı. Latin Alfabesi ile Latin İmparatorluğu arasında bağlantı kurmuş ve derslerinden birinde Niyazi Akşit’e […]

Çemberlitaş ve Konstantin Forumu

7 Nisan 1962 Cumartesi, Çemberlitaş… İlkokul üçüncü sınıftan itibaren yaşadığım Mersin, Osmaniye, Niğde Bor, Niğde Misli Köyü, Konya, Konya Ereğlisi’ni tarihi ve kültürel yapısıyla tanımaya çalıştım. Bir başka deyişle bütünleşmeye çalıştım. Tarih Öğretmenim Niyazi Akşit’in de dediği gibi, eğitim biraz da eğitim gördüğünüz şehirle bütünleşmektir. Yedi ay önce geldiğim kadim İstanbul’la da bütünleşmek istiyorum. Zamanda […]

Konstantinopolis İmparatorluk Yolu ve Altın Kapı

24 Mart 1962 Cumartesi, öğleden sonra… Yedi ay önce geldiğim kadim İstanbul’la bütünleşmek istiyorum. Zamanda 1600 yıl geriye giderek, üç yıl eğitim görme fırsatını yarattığım bu kenti Konstantinopolis’i tanımadan bütünleşemezdim… Bu kez İmparatorluk Yolu ile Konstantinopolis’e giriş yapılan, Zafer Takı olarak da bilinen Altın Kapı’dan söz etmek istiyorum. Konstantin Roma İmparatorluğu’nun başkentini bu kente taşıyarak, […]

Konstantinopolis Forumları

25 Mart 1962 Pazar, Çapa… Dün, Yeni Roma İmparatorluk Yolu’nun bir bölümünü oluşturan Divanyolu, Yeniçeriler ve Ordu Caddeleri üzerinde dolaşarak, tarihte 1600 yıl geriye, Konstantinopolis’e kadar hayali bir yolculuk yapmıştım. Akşam yemeğinden sonra çinileriyle ünlü okul kütüphanesine inerek Roma, Doğu ve Batı Roma tarihleriyle ilgili oldukça ayrıntılı bir araştırma yaptım. İstanbul Doğu Roma’dır, bir başka […]

Konstantin’in Şehri Konstantinopolis

24 Mart 1962 Pazar, öğleden sonra… 1848 yılından bu yana dimdik ayakta duran İstanbul Çapa Öğretmen Okulu’ndan Millet Caddesi’ne her çıkışımda geri dönerek bu anıtsal yapıyı bir kez daha hayranlıkla seyrederim. Gözalıcı çinileri, mermerden giriş merdivenleri ve devasa kapısından sonra yaldızlı Venedik Aynaları ve kırmızı halılarıyla benim sarayımdı bu anıtsal yapı… Sarayımızdan çıkarak kendimizi bulduğumuz […]

İstanbul Arkadyos Forumu ve Hürrem Sultan

24 Mart 1962 Cumartesi, İstanbul… Göz alıcı çinileri, mermer merdivenleri, devasa boyutlardaki giriş kapısı, yüksek tavanları, bu yüksekliğe uyum sağlayan Venedik aynaları ve kırmızı halılarıyla bir saray yavrusundan farksızdı tarihi Çapa Öğretmen Okulu… Sımsıcak yuvamız olmuştu, hayatımıza mutluluk katmıştı. Geriye dönüp bakıyorum. Eylül 1961’de girmiştim mermer merdivenlerini tırmandıktan sonra çinileriyle ünlü devasa kapısından okul idaresine […]

İstanbul Yerebatan Sarnıcı

Aç gözlü vahşi kapitalistlerin dünyada bir eşi daha bulunmayan İstanbul’u nasıl cehenneme çevirdiğini görerek yaşadığımız günlerde zamanlaması doğru bir filmdi Dan Brown’un aynı adlı romanından uyarlanan ‘’Cehennem’’.  Floransa’da başlayan Cehennem filmi, Venedik’te devam ediyor ve İstanbul Yerebatan Sarnıcı’nda bitiyordu. Filmdeki gizemli bir şifrenin çözüldüğü yerdi Yerebatan Sarnıcı Tüm dünyanın izlediği bir Hollywood yapımında İstanbul’u görmek […]

Bir Dünya Mirası Ayasofya (2)

Ayasofya Müzesi, Hristiyanlar tarafından dünyanın sekizinci harikası olarak kabul edilmektedir.  Bizans İmparatoru I. Jüstinyen tarafından İstanbul’un tarihi yarımadasındaki eski şehir merkezine inşa ettirilmiş bazilika planlı bir patrik katedralidir. 1453 yılında İstanbul’un Türkler tarafından alındıktan sonra, Fatih Sultan Mehmet tarafından camiye dönüştürülmüştür. Günümüzde müze-cami olarak hizmet vermektedir.  Yapıldığı dönemin dünyasında hiçbir bazilika planlı yapı Ayasofya’nın kubbesinin boyutundaki […]

Bir Dünya Mirası Ayasofya (1)

Dünya mirası listesinin en önemli anıtlarından biri olan Ayasofya’yı defalarca ziyaret etmiş olmama rağmen, Sultanahmet’e her uğrayışımda farklı bir Ayasofya buluyorum. Bu sonuç her fırsatta bir kez daha gezip, görmemi sağlıyor. Ayasofya, Yedi Tepeli İstanbul’da Topkapı Tepesi olarak da bilinen birinci tepede bulunmaktadır. Birinci tepede kendisine komşuluk yapan Aya İrini, İbrahim Paşa Sarayı, At Meydanı, […]

İstanbul Sultanahmet Meydanı

Her yıl on binlerce yerli ve yabancı turistin ziyaret ettiği Sultanmeydanı ve çevresi tam bir tarih hazinesidir. Çevresinde; Topkapı Sarayı, Ayasofya Müzesi, Sultanahmet Camii, Yerebatan sarnıcı, Obelisk, Dikili Taş, Yılanlı Sütun gibi birçok tarihi ve paha biçilmez eserlerin bulunduğu bu meydan, İstanbul turizminin kalbinin attığı yerdir. Yedi tepeli İstanbul’un birinci tepesinde yerini almış. Doğu Roma İmparatoru […]

Yedi Tepeli İstanbul

İstanbul ile ilk tanışmam 1961 yılında oldu. O yıllarda İstanbul Yüksek Öğretmen Okulu bünyesinde bulunan Çapa Öğretmen okulu Müzik Semineri bölümünü kazanmış, 3 yıl okuma fırsatını yakalamış ya da yaratmıştım. Göz alıcı çinileri, mermer merdivenleri, devasa boyutlardaki giriş kapısı, yüksek tavanları, bu yüksekliğe uyum sağlayan Venedik aynaları ve kırmızı halılarıyla bir saray yavrusundan farksız 173 […]

İstanbul Tarihi Yarımada

Suriçi ya da Tarihi Yarımada, İstanbul şehrinin ilk kurulduğu ve geliştiği bölgeye verilen addır. İstanbul’un en eski bölümüdür. İstanbul’un; Kuzeyde Haliç, doğuda İstanbul Boğazı ve güneyde Marmara Denizi ile çevrili kısmı, eskiden” Suriçi” günümüzde ise “Tarihi Yarımada” olarak anılmaktadır. Üç İmparatorluğa 1600 yıl süreyle başkentlik yapmış, içinden geçen denizle iki kıtayı birleştiren ve dünyada bir […]

Büyük Konstantin ve Doğu Roma İmparatorluğu

Nisan 1962 Cumartesi, İstanbul… İlkokuldan itibaren öğrenciliğim süresince, eğitim gördüğüm şehirlerle bütünleşmeye ve kültür varlıklarını tanımaya çalıştım. Üç yıl eğitim görme ayrıcalığına eriştiğim İstanbul derya içinde derya olup, dünyanın en büyük kültür hazinelerinden biriydi. Tarih Öğretmenim Niyazi Akşit’in de önerisiyle İstanbul’un atası Bizantion ve Konstantinopolis’le birlikte tanımalıydım. İstanbul’un fethinden önceki atası Konstantinopolis’in kurucusu Büyük Konstantin […]

Bizans’tan Doğu Roma İmparatorluğu’na

23 Mart 1962 Cuma, Çapa İstanbul… İlk iki saatimiz Niyazi Akşit’in Tarih dersi… Yoklama defterini yazıp bitirdiğimde Niyazi Öğretmenim kapıdan girdi. Hep birlikte ayağa kalkan sınıfı gözden geçirdikten sonra ‘’Günaydın çocuklar. Oturun lütfen’’ Dedikten sonra bana baktı. Sınıf tamam öğretmenim. Deyip sırama geçtim. Sınıfımızı bir süre süzdükten sonra ‘’ Eğitim biraz da yaşadığımız şehir ya […]